ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Η ίδρυση Δημοτικής Βιβλιοθήκης στη Λεμεσό κατέστη μια επείγουσα αναγκαιότητα από τις αρχές της δεκαετίας του 1940.

Στις τοπικές εφημερίδες της εποχής «ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ». «ΧΡΟΝΟΣ», «ΑΛΗΘΕΙΑ» διεξήχθη γόνιμος διάλογος για το θέμα.

Το 1943, επί Δημαρχίας Πλουτή Σέρβα, το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε την ίδρυση Δημοτικής Βιβλιοθήκης και άρχισε ενέργειες για την υλοποίηση του έργου.  Ένα χρόνο αργότερα είχαν ήδη συγκεντρωθεί αρκετά βιβλία και είχε εξασφαλιστεί ο πρώτος απαιτούμενος εξοπλισμός. 

Το 1944 θεωρείται ως το γενέθλιο έτος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Λεμεσού και αναγράφεται στην πρώτη επίσημη σφραγίδα της.  Η πραγματική λειτουργία της Βιβλιοθήκης επιτεύχθηκε ένα χρόνο αργότερα.

Η Βιβλιοθήκη του Δήμου Λεμεσού στεγάστηκε στη μεγάλη αίθουσα του Δημοτικού Μεγάρου.

Με πρωτοβουλία του Δημάρχου Πλουτή Σέρβα συγκροτείται στα 1945 η Επιτροπή Δημοτικής Βιβλιοθήκης, αποτελούμενη από εξέχουσες πνευματικές προσωπικότητες της Λεμεσού όπως ο Κώστας Πηλαβάκης, ο Αμφιτρύων Υδραίος, ο Πάνος Φασουλιώτης, ο Ηρακλής Αγγελίδης, ο Γιάγκος Ποταμίτης, ο Πυθαγόρας Δρουσιώτης και άλλοι.  Πρόεδρος της Επιτροπής εκλέγηκε ο Νικόλας Ξιούτας, ο οποίος ανέλαβε τη θέση αυτή από τις 8 Οκτωβρίου 1945.

Στις 25 Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου εγκρίνονται οι εσωτερικοί κανονισμοί λειτουργίας της Βιβλιοθήκης και στις 30 Σεπτεμβρίου 1945 τελούνται στην αίθουσα της Βιβλιοθήκης τα επίσημα εγκαίνια της, με κύριο ομιλητή το Νικόλα Ξιούτα.  Η Δημοτική Βιβλιοθήκη από τον Οκτώβριο του 1945 ανοίγει τις πύλες της στο κοινό της Λεμεσού.

Στις 12 Ιανουαρίου 1946 προκηρύσσεται διαγωνισμός για πρόσληψη τακτικού βιβλιοθηκάριου και  πραγματοποιείται τον Φεβρουάριο του ίδιου χρόνου.

Στις 14 Ιανουαρίου 1046 ύστερα από διεργασίες και ζυμώσεις 2-3 χρόνων, εγκρίθηκα και τέθηκε σε ισχύ το καταστατικό της Βιβλιοθήκης.

Η Επιτροπή Βιβλιοθήκης σε συνεδρία της στις 17 Μαρτίου 1947 αποφάσισε μεταξύ άλλων όπως στο εξής ονομάζεται επισήμως «Επιτροπή Δημοτικής Βιβλιοθήκης» και υιοθέτησε αντί του παλαιότερου «Βιβλιοθήκη Δήμου Λεμεσού» το όνομα «Δημοτική Βιβλιοθήκη Λεμεσού» που ισχύει ως σήμερα.

Η Επιτροπή Δημοτικής Βιβλιοθήκης ανέπτυξε πραγματικά, μιαν αξιόλογη δράση, τόσο για τον εμπλουτισμό και εκσυγχρονισμό της Βιβλιοθήκης, όσο και για την ανάπτυξη του πολιτισμού, καθιστώντας τη Βιβλιοθήκη ζωντανό πνευματικό κέντρο της πόλης.  Διοργάνωση λογοτεχνικών διαγωνισμών (όπως ο διαγωνισμός στη μνήμη του Νίκου Νικολαϊδη), διαλέξεις, εκθέσεις ζωγραφικής και γλυπτικής, ρεσιτάλ, είναι μόνο μερικές από τις εκδηλώσεις που διοργάνωσε αυτή η Επιτροπή.

Ο εμπλουτισμός της Βιβλιοθήκης σε βιβλία στηρίχθηκε στη συστηματική αγορά και στις μεγαλόψυχες δωρεές των δημοτών.  Μεγάλες οικογένειες της εποχής, συγγραφείς, ποιητές, πνευματικές προσωπικότητες, αλλά και απλοί άνθρωποι δώριζαν τα βιβλία τους, ενισχύοντας τη Βιβλιοθήκη της πόλης τους.

Στα πλαίσια των οικονομικών δυνατοτήτων της, η Δημοτική Βιβλιοθήκη ανέπτυξε δραστηριότητα και στον εκδοτικό τομέα.  Αξιολογότατη υπήρξε η έκδοση των ποιημάτων του Βασίλη Μιχαηλίδη το 1960, που μέχρι σήμερα παραμένει σημαντική πηγή αναφοράς για τους μελετητές του έργου του εθνικού μας ποιητή.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 η Δημοτική Βιβλιοθήκη Λεμεσού μεταστεγάστηκε στο νέο της οίκημα, στο αρχιτεκτονικό αριστούργημα της Λεμεσού, το Μέγαρο Πηλαβάκη.

Σήμερα η Δημοτική Βιβλιοθήκη Λεμεσού είναι μια από τις πλουσιότερες της Κύπρου, Διαθέτει 55.000 βιβλία, πολλές χιλιάδες λογοτεχνικά, επιστημονικά και άλλα περιοδικά, πλούσια συλλογή παιδικής λογοτεχνία και άλλα.  Ιδιαίτερα αξιόλογη είναι η μεγάλη σειρά πολύτιμων παλαιτύπων της Βιβλιοθήκης, καθώς και οι πλήρεις σειρές εφημερίδων που διαθέτει και χρονολογούνται από τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα ως τις μέρες μας.

Τη Δημοτική Βιβλιοθήκη επισκέπτονται μελετητές, συγγραφείς, πνευματικοί άνθρωποι και πλήθος άλλων, που έρχονται να μελετήσουν, να διαβάσουν τον καθημερινό Τύπο ή να δανειστούν βιβλία.