logo blank_gr
slide1 slide2 slide3 slide4 slide5 slide7 slide8 slide9
Εκδηλώσεις

Ομιλίες Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου

Χαιρετισμός του Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου, στα αποκαλυπτήρια του μνημείου αφιερωμένου στην βοήθεια που δόθηκε από τον Κυπριακό λαό προς τους Εβραίους πρόσφυγες – κρατούμενους στα στρατόπεδα το 1946 – 1949

 

Πέμπτη, 28 Μαίου 2015 στις 7.30 μ.μ. (έναντι του δικαστικού μεγάρου στην οδό Λ. Βύρωνος)

 

κ. Πρόεδρε της Δημοκρατίας

κ. Πρέσβη του Ισραήλ

Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι,

 

Ευχαριστούμε όλους, ιδιαίτερα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, για την παρουσία σας εδώ, για να τιμήσουμε την σημαντική προσφορά του Κυπριακού λαού προς τους Εβραίους πρόσφυγες – κρατούμενους των στρατοπέδων που δημιούργησαν οι ΄Αγγλοι στην Κύπρο και στα οποία είχαν εγκλειστεί κατά την περίοδο 1946 – 1949 συνολικά πενήντα χιλιάδες άνθρωποι.

Μετά την λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη νίκη της ανθρωπότητας κατά του χιτλεροφασισμού – πρόσφατα γιορτάσαμε την 70η επέτειο της – οι Εβραϊκής καταγωγής πολίτες των πλείστων χωρών της Ευρώπης, όσοι επέζησαν από το φοβερό ολοκαύτωμα, ξεκίνησαν ένα μεγάλο ταξίδι προς την Παλαιστίνη για να δημιουργήσουν εκεί μια νέα πατρίδα.

Παρότι η διεθνής κοινότητα είχε ανεπίσημα αποφασίσει να στηρίξει τη δημιουργία του νέου κράτους, εν τούτοις στην πράξη όλα τα πλοία που έπλεαν ανοικτά της Κύπρου ανακόπτονταν από το Βρεττανικό Ναυτικό και οι πρόσφυγες οδηγούνταν στα δέκα (10) στρατόπεδα που είχαν δημιουργηθεί στον Καράολο Αμμοχώστου, στην Δεκέλεια και στην Ξυλοτύμπου Λάρνακας, συνολικής χωρητικότητας 19 χιλιάδων ατόμων.

Εκεί δημιουργήθηκαν μεγάλες κοινότητες, έσμιξαν άνθρωποι, γεννήθηκαν παιδιά, αλλά το κυριότερο κτίστηκαν ειλικρινείς σχέσεις φιλίας και συνεργασίας με τους Κυπρίους, ιδιαίτερα τους κατοίκους των γειτονικών πόλεων και κοινοτήτων.

Πέραν όμως τούτου, προοδευτικοί συμπατριώτες μας, μέλη των δημοτικών συμβουλίων, συνδικαλιστές και άλλοι αντιφασίστες, απόστρατοι του πολέμου, βλέποντας την δύσκολη κατάσταση δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων οι οποίοι είχαν ήδη περάσει δια πυρός και σιδήρου στον Β’ παγκόσμιο Πόλεμο αποφάσισαν οργανωμένα και με την στήριξη των λαϊκών οργανώσεων να συνεργαστούν με τις οργανώσεις των Εβραίων Προσφύγων για την προμήθεια τους με αναγκαία αγαθά και άλλα εφόδια, αλλά κυρίως για να στήσουν ένα δίκτυο απόδρασης τους από τα στρατόπεδα και μεταφοράς τους στο Ισραήλ.

Οι Εβραϊκές Οργανώσεις (HaganahMapaiHashomerAchduthArodaAgudaBetaz και άλλες)  συντόνιζαν την έλευση μικρών σκαφών σε ερημικές παραλίες στις Κλαψίδες, Παραλίμνι, Αγία Νάπα, Ορμήδεια, Μενεού, Κίτι, Περβόλια και οι Κύπριοι αναλάμβαναν την ασφαλή μεταφορά των προσφύγων εκεί.

Μετά την δραπέτευση τους από τα στρατόπεδα διέμεναν συνήθως δυο – τρεις νύχτες σε αγροτόσπιτα στα περβόλια ή σε χώρους κατάλληλα διαμορφωμένους υπό την προστασία και την φροντίδα των Κυπρίων μέχρι να φτάσουν τα πλοιάρια τους.

‘Ολη αυτή η μεγάλη προσπάθεια και η πρωτοφανής για την Κύπρο ανθρωπιστική επιχείρηση κράτησε από τον Αύγουστο του 1946 μέχρι τον Απρίλιο του 1949, δυόμιση δηλαδή χρόνια.

Ανακαλούμε στη μνήμη μας με απεριόριστη εκτίμηση και μεγάλο σεβασμό την ομάδα των συμπατριωτών μας που είχε οργανωμένα αναλάβει αυτό το έργο.  Σχεδόν κανένας δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή, γι’ αυτό η αναφορά μας ας θεωρηθεί και ως ένα πολιτικό μνημόσυνο προς τιμή τους.

Ο γιατρός Μάρκος Μαρκουλής, δημοτικός σύμβουλος Λεμεσού, μετέπειτα πεθερός του Δημάρχου μας Δρ. Δ. Κοντίδη.

Ο Πρόδρομος Παπαβασιλείου από την Αμμόχωστο, δημοτικός σύμβουλος, πατέρας του αγαπητού Χριστάκη Παπαβασιλείου.

Ο Γιώργος Θεοφάνους, συνδικαλιστής από τηνΛάρνακα.

Ο Νίκος Σαββίδης, οδοντίατρος από την Αμμόχωστο.

Ο Κοσμάς Χριστοφίδης, καταστηματάρχης από την Λεμεσό (πατέρας του μετέπειτα υφυπουργού Δρ. Τίτου Χριστοφίδη)

Ο Παής Φωτίου, συνδικαλιστής από την Αμμόχωστο.

Ο Γεώργιος Λεβέντης, συνεργατιστής από τη Λάρνακα

και αρκετοί άλλοι.

Στην όλοι επιχείρηση συμμετείχαν και πολλοί άλλοι συμπατριώτες μας, αγρότες, ταξιτζήδες, λεωφοριούχοι, βαρκάρηδες, ψαράδες και άλλοι, τα ονόματα των οποίων δυστυχώς δεν εντοπίσαμε.

Μεταξύ των Εβραίων προσφύγων και των Κυπρίων συνεργατών τους αναπτύχθηκαν σχέσεις αλληλεγγύης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης στον βαθμό που όταν χρειάστηκε, δυο συμπατριώτες μας να αποφύγουν την σύλληψη από τους ΄Αγγλους που τους κυνηγούσαν για δήθεν ανατρεπτικές ενέργειες, αυτοί φυγαδεύτηκαν στο Ισραήλ όπου μάλιστα ο ένας παρέμεινε, έκαμε οικογένεια και επανήλθε μετά το 1960 όταν η Κύπρος έγινε ανεξάρτητο κράτος.

Η σημαντική προσφορά των Κυπρίων αναγνωρίστηκε με διάφορους τρόπους από τις οργανώσεις των Εβραίων προσφύγων, αλλά και από το μετέπειτα Κράτος του Ισραήλ.

‘Ισως η πιο χαρακτηριστική και εν πολλοίς άγνωστη είναι η, μεγάλη για την εποχή οικονομική, χορηγία προς τον Δήμο Αμμμοχώστου που σε σημερινές τιμές ισούται περίπου με ένα εκατομμύριο ευρώ, για την αποπεράτωση του Δημοτικού Σταδίου που είχε αρχίσει να κτίζεται με εθελοντική εργασία.

Για τον σκοπό αυτό πήγαν στο Ισραήλ οι τότε Δήμαρχος και Αντιδήμαρχος Αμμοχώστου Αδάμ Αδάμαντος και Χρίστος Σαββίδης, έγιναν δεκτοί με τιμές και μετέφεραν τα χρήματα στην Κύπρο.

Αυτή λοιπόν την δύσκολη περίοδο θεμελιώθηκε η φιλία και η συνεργασία μεταξύ των λαών της Κύπρου και του Ισραήλ, δημιουργήθηκαν άρρηκτοι δεσμοί μεταξύ των ανθρώπων, οι οποίοι και κρατούν μέχρι σήμερα.

Είναι λοιπόν μεγάλη η ικανοποίηση μας που με πρωτοβουλία του Πρέσβη κ. Μιχαήλ Χαράρι και με κοινές προσπάθειες πολλών ανθρώπων, το έργο του καλλιτέχνη Νίκου Κουρούσιη σε αυτή την κεντρική πλατεία της πόλης μας θα συμβολίζει πάντοτε την θέληση των λαών μας για ειρήνη, την έμπρακτη αλληλεγγύη προς όσους την έχουν ανάγκη και ασφαλώς πάνω από όλα τα αισθήματα αμοιβίας φιλίας και εκτίμησης.

epohi