logo blank_gr
slide1 slide2 slide3 slide4 slide5 slide7 slide8 slide9
Εκδηλώσεις

Ομιλίες Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου

Ομιλία του Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου, στην εκδήλωση αφιερωμένη στα 70 χρόνια από την Αντιφασιστική Νίκη, την Πέμπτη, 7 Μαίου 2015 στις 7.30 μ.μ. στην αίθουσα «Τ. Παπαδόπουλος», ΤΕΠΑΚ (διοργάνωση Επαρχιακή Επιτροπή ΑΚΕΛ, Παγκύπριος Σύνδεσμος Πολεμιστών Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, Τμήμα Λεμεσού)

Αξιότιμε κ. Πρέσβη της Ρωσικής Ομοσπονδίας

 

Σας καλωσορίζω στη σημερινή εκδήλωση που γίνεται με την ευκαιρία των 70 χρόνων από τη μεγάλη Αντιφασιστική Νίκη των λαών κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ξεχωριστό χαιρετισμό απευθύνουμε στους αγαπητούς βετεράνους  που βρίσκονται σήμερα μαζί μας και των οποίων η παρουσία μας χαροποιεί ιδιαίτερα. Η συμμετοχή τους στο μεγάλο αντιφασιστικό πόλεμο των λαών τίμησε την Κύπρο και της έδωσε το ηθικό δικαίωμα να διεκδικεί με αξιώσεις και τη δική της λευτεριά.

 

Στις 16 του Απρίλη 1945 ο σοβιετικός στρατός άρχισε τη μεγάλη μάχη για την κατάληψη του Βερολίνου, της πρωτεύουσας του ναζιστικού Ράιχ. Επικεφαλής της επιχείρησης βρίσκονταν οι στρατάρχες Ζιούκωφ, Ροκοσόβσκι και Κόνεφ. Οι χιτλερικοί, τυφλωμένοι από φανατισμό, προέβαλλαν απέλπιδα αντίσταση.  Έγιναν μάχες από δρόμο σε δρόμο, από σπίτι σε σπίτι. Χάθηκαν άδικα ζωές σε μια μάχη με προδιαγεγραμμένο τέλος. Στις 30 του Απρίλη οι σοβιετικοί κατέλαβαν το Ράιχσταγκ. Οι λοχίες Γιεγκόρωφ και Καντάρια ύψωσαν στο κτίριο της γερμανικής βουλής τη σοβιετική σημαία, τη σημαία της νίκης. Την ίδια μέρα και ενώ οι σοβιετικοί στρατιώτες βρίσκονταν μερικά μέτρα μακριά από το καταφύγιο του, ο Χίτλερ αυτοκτόνησε. Λίγο πριν τα μεσάνυκτα της 8ης του Μάη οι χιτλερικοί υπέγραψαν την άνευ όρων παράδοση του Ράιχ.

 

Την επόμενη μέρα ο σοβιετικός στρατός απελευθέρωσε την Πράγα και το Προεδρείο του Ανωτάτου Σοβιέτ ανακήρυξε την 9η Μαΐου ως Ημέρα της Νίκης.

 

Ύστερα από 2,192 εφιαλτικές μέρες, τερματίστηκε το μακελειό του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη. Ενός πολέμου που στοίχισε τη ζωή σε 50 και πλέον εκατομμύρια ανθρώπους και προκάλεσε ανείπωτο πόνο και ανυπολόγιστες καταστροφές. Ενός πολέμου που πέρασε στην ιστορία ως η μεγαλύτερη δοκιμασία της ανθρωπότητας, στη διάρκεια της οποίας η βαρβαρότητα έφτασε στο απόγειο της.

 

Η ύπουλη χιτλερική επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης στις 22  του Ιούνη 1941, άλλαξε τον χαρακτήρα του πολέμου και ο δίκαιος απελευθερωτικός του στόχος ξεκαθάρισε ακόμα περισσότερο. Στο ανατολικό μέτωπο ειδικά συγκρούστηκε ο σοσιαλισμός με τον χιτλεροφασισμό και ο σοσιαλισμός βγήκε νικητής.

 

Η αναδιοργάνωση, το πάθος και η αποφασιστικότητα του σοβιετικού λαού για ελευθερία, η αυτοθυσία και ο ηρωισμός του Κόκκινου στρατού έφεραν αποτέλεσμα. Ο εισβολέας αποκρούστηκε έξω από την Μόσχα. Οι χιτλερικές δυνάμεις τσακίστηκαν στην επική μάχη του Στάλινγκραντ. Τερματίστηκε η πολιορκία του Λένινγκραντ. Στη μάχη του Κουρσκ ο γερμανικός στρατός έχασε κάθε ελπίδα να ανακτήσει την πρωτοβουλία. Στη μάχη του Κούρσκ, την μεγαλύτερη αρματομαχία του πολέμου, που έγινε τον Ιούλιο του 1943, κουρελιάστηκε ο μύθος ότι οι σοβιετικοί μπορούσαν τάχα να νικούν μόνο με σύμμαχο τον χειμώνα. Από το Κουρσκ και ύστερα άρχισε η απελευθέρωση των σοβιετικών εδαφών και των κρατών της ανατολικής Ευρώπης.  Τις δύσκολες ώρες του πολέμου ο κόσμος είχε στραμμένο το βλέμμα και τις ελπίδες του στο σοβιετογερμανικό μέτωπο. Με αγωνία παρακολουθούσε κάθε εξέλιξη του πολέμου. Με ενθουσιασμό υποδεχόταν κάθε νίκη των σοβιετικών όπλων αναγνωρίζοντας ότι εκεί στο ανατολικό μέτωπο κρινόταν η τύχη του πολέμου.

 

Η επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης και η αντίστοιχη επίθεση της Ιαπωνίας κατά των Ηνωμένων Πολιτειών ανέτρεψε τα μέχρι τότε δεδομένα και επέτρεψε να διαμορφωθεί η αντιφασιστική, αντιχιτλερική συμμαχία. Η δημιουργία αυτής της συμμαχίας ήταν μια μεγάλη κατάκτηση της ανθρωπότητας γιατί πάνω από τις ιδεοληψίες επικράτησε η λογική, πάνω από τον αντικομμουνισμό επικράτησε η ανάγκη να σωθεί η ανθρωπότητα. Για τούτο και εμείς, στην Ημέρα της Αντιφασιστικής Νίκης χαιρετίζουμε ακόμα μια φορά την τότε αντιχιτλερική συμμαχία η παρακαταθήκη της οποίας   διδάσκει  και σήμερα ότι απέναντι σε παγκόσμια προβλήματα μπορεί να υπάρξει κοινή δράση.  Ότι πρέπει να υπάρξει κοινή δράση αντιμετώπισης του νεοναζισμού και του νεοφασισμού.

 

Η Κύπρος έδωσε το δικό της σημαντικό παρών στον μεγάλο αντιφασιστικό πόλεμο. Γύρω στις 30 χιλιάδες Κύπριοι στρατεύτηκαν εθελοντικά και πολέμησαν τον χιτλεροφασισμό στα πεδία των μαχών στη Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Αβυσσινία και στην Βόρεια Αφρική.  Πολλοί Κύπριοι εντάχθηκαν στις δυνάμεις της Αντίστασης, ιδιαίτερα στην Ελλάδα και πολέμησαν στις γραμμές του ΕΛΑΣ και του Δημοκρατικού Στρατού της Ελλάδας.  Τάφοι των Κύπριων στρατιωτών βρίσκονται σε σαράντα επτά (47) κοιμητήρια εγκατεσπαρμένα σε δώδεκα (12) χώρες αψευδείς μάρτυρες της θυσίας τους.

 

Γι’ αυτό η σημερινή μας εκδήλωση είναι ταυτόχρονα εκδήλωση μνήμης και τιμής για τους κύπριους μαχητές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, Ε/κύπριους, Τ/κύπριους, Αρμένιους, Μαρωνίτες και Λατίνους που  θυσίασαν τη ζωή τους στο πόλεμο, που έφυγαν από τη ζωή στα εβδομήντα (70) αυτά χρόνια που εξακολουθούν να βρίσκονται μαζί μας. Οι βετεράνοι του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου είναι πολύτιμο ηθικό και πολιτικό κεφάλαιο για την Κύπρο. Είναι η ζωντανή γέφυρα που μας συνδέει με μια ένδοξη και τιμημένη σελίδα της ιστορίας της πατρίδας μας αλλά και της ανθρωπότητας. Είναι οι ζωντανοί μάρτυρες μιας ιστορίας που γράφτηκε με ηρωισμό μέσα σε πολύ δύσκολες και αντίξοες συνθήκες. Είναι ένα φωτεινό παράδειγμα για τις επερχόμενες γενιές.

 

Η Αριστερά έχει ιδιαίτερους λόγους να τιμά την Ημέρα της Αντιφασιστικής Νίκης και τους κύπριους βετεράνους. Το Κόμμα μας γεννήθηκε μέσα στις συνθήκες που δημιούργησε ο παγκόσμιος πόλεμος. Όταν οι Βρετανοί βρέθηκαν σε θανάσιμη αντιπαράθεση με την χιτλερική Γερμανία αισθάνθηκαν την ανάγκη να εξασφαλίσουν τα νώτα τους διασφαλίζοντας την εύνοια των λαών που είχαν υπό την κυριαρχία τους.  Χαλάρωσαν τα καταπιεστικά μέτρα, που μέχρι τότε εφάρμοζαν στις αποικίες τους και στην Κύπρο, υποχώρησαν τα μέτρα της παλμεροκρατίας. Το ευρισκόμενο στην παρανομία Κομμουνιστικό Κόμμα Κύπρου έσπευσε να αξιοποιήσει τα καινούργια δεδομένα και σε συνεργασία με άλλα προοδευτικά στοιχεία της εποχής προχώρησε στην ίδρυση του Ανορθωτικού Κόμματος του Εργαζόμενου Λαού.

 

Από την ημέρα της ίδρυσης του το ΑΚΕΛ πήρε πολλές πρωτοβουλίες με κεντρικό άξονα την διαφώτιση του λαού για τον χαρακτήρα του πολέμου και την αναβάθμιση της συμμετοχής της Κύπρου. Οι αντιφασιστικές πρωτοβουλίες του ΑΚΕΛ κορυφώθηκαν με την απόφαση-έκκληση της Κ.Ε. της 16ης Ιουνίου 1943 προς τα μέλη του Κόμματος να καταταχθούν εθελοντικά στον στρατό και να πολεμήσουν τον χιτλεροφασισμό «προς ενίσχυσιν του αγώνος δι’  απελευθέρωσιν της Ελλάδος από την χιτλερικήν τυρρανίαν, απελευθέρωσιν των υποδούλων χωρών και εξασφάλισιν του εθνικού, πολιτικού και κοινωνικού μέλλοντος της Νήσου».

 

Αθρόα υπήρξε η ανταπόκριση των ΑΚΕΛιστών στην έκκληση της Κ.Ε. Τότε το Κόμμα δεν είχε περισσότερα από 2 χιλιάδες μέλη. Αμέσως, όμως, έσπευσαν να καταταγούν περίπου 800 Ακελιστές. Δεν είναι όμως στον αριθμό των εθελοντών που βρίσκεται η σημασία της 16ης του Ιούνη 1943. Η σημασία της βρίσκεται στο γεγονός ότι ήταν η κατ’ εξοχήν οργανωμένη, πλήρως συνειδητή κατάταξη. Ήταν πρώτιστα πολιτική πράξη με αντιφασιστικό περιεχόμενο. Ήταν πράξη που συνέδεε τον αντιφασιστικό αγώνα με τους μελλοντικούς αγώνες για την απελευθέρωση της ίδιας της Κύπρου. Οι ΑΚΕΛιστές στο στρατό έγιναν καταλυτικός παράγοντας για ριζοσπαστικοποίηση του συνόλου των κυπρίων εθελοντών, που επιστρέφοντας στην Κύπρο απετέλεσαν τον πυρήνα του κυπριακού αντιαποικιακού κινήματος. Ο Πόλεμος λειτούργησε ως ένα μεγάλο πολιτικό και ιδεολογικό πανεπιστήμιο από το οποίο αποφοίτησαν με άριστα εκατοντάδες στελέχη της Αριστεράς που μεταπολεμικά πήραν στους ώμους τους το βάρος των μεγάλων κοινωνικών και ταξικών αγώνων της Αριστεράς αλλά και αναδείχθηκαν ως η πρωτοπορία του αντιαποικιακού μαζικοπολιτικού αγώνα. Έτσι, μπορεί ο πόλεμος να μην έφτασε ποτέ στο νησί μας, όμως διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στις μετέπειτα εξελίξεις,  στην πάλη της Αριστεράς και ευρύτερα του Κυπριακού λαού.

 

Το τέλος του πολέμου συνοδεύτηκε από  μεγάλες ελπίδες και προσδοκίες για ένα κόσμο ειρήνης και δικαιοσύνης, που δυστυχώς 70 χρόνια μετά εξακολουθεί να είναι το ζητούμενο.  Στον απόηχο της αντιφασιστικής νίκης και ως αποτέλεσμα της πάλης των λαών κατάρρευσε το αποικιοκρατικό σύστημα. Ένας διαφορετικός κόσμος γεννήθηκε μέσα από τις στάκτες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η ανθρωπότητα έκαμε άλματα προόδου.  Έγινε κατορθωτό να αποφευχθεί ένας καινούργιος, πυρηνικός αυτή τη φορά, πόλεμος. Όμως η ανθρωπότητα δεν απέφυγε εκατοντάδες τοπικούς πολέμους. Η διάλυση της κοινότητας των σοσιαλιστικών κρατών στην Ευρώπη αποτέλεσε ένα μεγάλο πισωγύρισμα που επέτρεψε να επιβληθεί η λεγόμενη νέα τάξη πραγμάτων που απομάκρυνε ακόμα περισσότερο το όραμα ενός κόσμου δίκαιου και ειρηνικού.  Όμως παρά τα όποια πισωγυρίσματα κανείς δεν μπορεί να ανακόψει την ανοδική πορεία της ιστορίας και οι δυνάμεις της ειρήνης, της εργασίας και της προόδου αναπόφευκτα θα ηγηθούν και πάλιν της ανοδικής πορείας της ανθρωπότητας.

 

Μέσα σ’ αυτά τα δεδομένα ο κυπριακός λαός εξακολουθεί να αγωνίζεται για την επανένωση της πατρίδας μας. Αντλώντας δύναμη από τα διδάγματα της μεγάλης αντιφασιστικής νίκης των λαών συνεχίζουμε να παλεύουμε για το δίκαιο μας σε ένα άδικο και αντιφατικό κόσμο. Οφείλουμε να παραμείνουμε συνεπείς στο στόχο της λύσης που έχουμε συμφωνήσει με την τουρκοκυπριακή αλλά και την διεθνή κοινότητα·  να συνεχίσουμε να επιδεικνύουμε πολιτική βούληση για λύση, αποφασιστικότητα και ρεαλισμό. Να μείνουμε μακριά από απογοητεύσεις, εύκολα συνθήματα και επικίνδυνους πειραματισμούς.  Να διατηρήσουμε την αξιοπιστία μας στον διεθνή χώρο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

 

Να κτίζουμε συνεχώς και νέες γέφυρες επαναπροσέγγισης με τους Τ/κύπριους συμπατριώτες μας. Να καλλιεργούμε στο λαό την κουλτούρα λύσης και της ειρηνικής συμβίωσης με τους Τ/κυπρίους.

 

Για να γίνει κατορθωτή η νίκη στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κάποιοι λαοί έπρεπε να ξεπεράσουν τον εαυτό τους.  Η Κύπρος ειδικά σήμερα απαιτεί και από εμάς να ξεπεράσουμε αγκυλώσεις και προκαταλήψεις για να  οδηγήσουμε εκεί που αξίζει, τον πολύπαθο λαό της˙ στην ειρήνη, την συνδιαλλαγή και την επανένωση.  Να την οδηγήσουμε στην ανατολή εκείνης της μέρας που το χώμα της Κύπρου δεν θα το πληγώνουν οι νάρκες και οι ξένοι στρατοί, μα θα το ευωδιάζουν τα γιασεμιά της συμβίωσης και της ομόνοιας του λαού μας. Στην ανατολή εκείνης της μέρας που ο ουρανός του κόσμου θα ζεσταίνεται από τον ήλιο των οικουμενικών ιδανικών της παγκόσμιας ειρήνης, της προόδου και της προκοπής.

 

Εκεί που πάντα ήταν ο νους και η σκέψη των εκατομμυρίων στρατιωτών που έδωσαν τη ζωή τους για το φωτεινό μέλλον της ανθρωπότητας.

 

Ζήτω η 70η επέτειος της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών!

Τιμή και δόξα στους όπου γης βετεράνους του μεγάλου πολέμου!

epohi