logo blank_gr
slide1 slide2 slide3 slide4 slide5 slide7 slide8 slide9
Εκδηλώσεις
Ανακοινώσεις

Ομιλίες Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου

Χαιρετισμός του Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου, κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Βασιλείου «Μια σύγχρονη Οδύσσεια / Αυτοβιογραφία», την Παρασκευή, 29 Νοεμβρίου 2013 στις 7.00 μ.μ. στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

κ. Πρόεδρε, κ. Σημίτη, αγαπητέ Γιώργο,
Κυρίες και κύριοι

Θεωρώ ξεχωριστή τιμή για μένα ως Δήμαρχος Λεμεσού και φίλος της οικογένειας Βασιλείου το γεγονός ότι μου δίνεται η ευκαιρία να πω μερικές σκέψεις για το βιβλίο του Γιώργου Βασιλείου «Μια Σύγχρονη Οδύσσεια – Αυτοβιογραφία».

Οι οικογένειες Βασιλείου και Γιαβόπουλου έχουν μια ξεχωριστή θέση στην συνείδηση όλων των Κυπρίων, για την ιδιαίτερα σημαντική διαχρονική τους προσφορά, στα πολιτικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, επιστημονικά πράγματα του τόπου για τρεις ολόκληρες γενιές, ενώ είναι ταυτόχρονα ταυτισμένες με την Λεμεσό, το ΚΚΚ, το ΑΚΕΛ και το Λαϊκό Κίνημα.

Η Φωφώ και ο Βάσος από τα μαθητικά τους χρόνια κάτω από την επίδραση του θείου της Φωφώς γιατρού Νίκου Γιαβόπουλου, ηγετικού στελέχους των τότε πρώτων κομμουνιστικών πυρήνων της Κύπρου, πήραν το βάπτισμα στο κίνημα της Αριστεράς.

΄Ισως να μην είναι σύμπτωση ότι την ίδια μέρα που το Ιδρυτικό Συνέδριο του ΚΚΚ τελείωνε τις εργασίες του στην Λεμεσό, στις 16 Αυγούστου 1926, έκαναν τον γάμο τους στην Αθήνα.

Όλα τα μετέπειτα χρόνια στην Ελλάδα, ως φοιτητές και στην συνέχεια ως γιατροί διαμορφώνουν οριστικά τις ιδεολογικές και πολιτικές τους πεποιθήσεις και αναμειγνύονται ακόμα περισσότερο στην κομματική και πολιτική ζωή της χώρας.

Τα χρόνια 1941 ως 1949 η οικογένεια Βασιλείου έζησε κυρίως στην Λεμεσό σε μια περίοδο θυελλωδών αλλαγών και ανακατατάξεων στην Κύπρο και διεθνώς, μια περίοδο ηρωϊκή, με θριαμβευτικές νίκες, αλλά και οδυνηρές ήττες.

Για το ΑΚΕΛ όμως και τα στελέχη του ήταν μια περίοδος μαζικοποίησης του Λαϊκού Κινήματος, ολοκληρωτικής προσφοράς με ανιδιοτέλεια και αυταπάρνηση και καθορισμός της Αριστεράς ως της ισχυρότερης και πλέον οργανωμένης παράταξης της Κύπρου.

Σε αυτή την προσπάθεια, σε αυτή την επιτυχία, μεγάλη και ανυπολόγιστη σε όγκο και περιεχόμενο ήταν η προσφορά του Βάσου και της Φωφώς Βασιλείου, των γιατρών της Αριστεράς, των φλογερών αγωνιστών, των σπουδαίων ομιλητών, των ανθρώπων των έργων και των δύσκολων αποφάσεων.

Στην Πάφο τα δυο χρόνια της παραμονής τους 1941 – 1943 οι Βασιλείου με το κύρος, την προσωπικότητα και την επαγγελματική τους θέση ήταν οι κύριοι μοχλοί ανάπτυξης και εδραίωσης του κύρους της Αριστεράς. ΄Ηταν τότε που στρατεύτηκε και ο Γιώργος, βοηθώντας τον Ζουκωφ, τον καφετζή της Λέσχης του ΕΜΕΚΕΛ.

Ο Βάσος Βασιλείου ήταν ο πρώτος που έθεσε για συζήτηση στην Κεντρική Επιτροπή του ΑΚΕΛ την ιδέα κατάταξης εθελοντών του Κόμματος στις Συμμαχικές ΄Ενοπλες Δυνάμεις.

Στις 16 Ιουνίου 1943 η ιστορική απόφαση λαμβάνεται και ο Βασιλείου πρώτος ανάμεσα στους πρώτους ντύνεται στο χακί και παίρνει ως γιατρός τον βαθμό του λοχαγού.

Από τότε, το 1941 χρονολογείται η στενή και αδελφική φιλία του Βάσου και του πατέρα μου. Μαζί στην ΕΕ του ΑΚΕΛ Πάφου, μαζί κατατάχτηκαν στο Κυπριακό Σύνταγμα, μαζί παρέλασαν από το Δημαρχείο της Λεμεσού προς το στρατόπεδο Πολεμιδιών, έζησαν έξη (6) μήνες στο ίδιο αντίσκηνο, ήταν ο Βάσος και η Φωφώ που πάντρεψαν τους γονιούς μου με τους ίδιους κουμπάρους και την Μόνικα να κρατά την λαμπάδα.

Η Φωφώ συστρατεύεται μαζί με άλλες συναγωνίστριες της στον αγώνα στήριξης των οικογενειών των εθελοντών μας. Γράφει γράμματα, βοηθά οικονομικά, συμπαρίσταται όπου χρειάζεται, γίνεται ο ακοίμητος φύλακας και προστάτης στα μετόπισθεν.

Ακολουθεί ο σκληρός αγώνας για την αποστράτευση που κράτησε ενάμιση χρόνο μετά το τέλος του
πολέμου, με τους Ακελιστές να τιμωρούνται,
να υποβάλλονται σε καταναγκαστικά έργα και να φυλακίζονται στην έρημο της Αιγύπτου, δίπλα στα στρατόπεδα των Γερμανών αιχμαλώτων.

Το 1948 ξεκινούν οι μαζικές εργατικές κινητοποιήσεις και οι τρεις μεγάλες απεργίες στα μεταλλεία της Σκουριώτισσας, του Μαυροβουνίου και του Αμιάντου.

Η Φωφώ φεύγει από την Λεμεσό και εγκαθίσταται στην περιοχή των μεταλλείων, βοηθώντας τις γυναίκες των μεταλλωρύχων, οργανώνοντας συσσίτια, γράφοντας άρθρα, μαζεύοντας τρόφιμα, κάνοντας εράνους και κυρίως μιλώντας σε συγκεντρώσεις, ηλεκτρίζοντας τα πλήθη με τον πύρινο ζωντανό της λόγο, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Τεύκρος Ανθίας:

«Εν ονόματι του μαρτυρίου όσων ριχτήκανε στις φυλακές συνεχείστε θαρραλέα τον αγώνα σας, βέβαιοι ότι με την αλληλεγγύη και την διαρκή υλική και ηθική ενίσχυση όλου του εργαζόμενου λαού θα φτάσετε στο τέρμα όπου η νίκη θα στεφανώσει τις θυσίες σας με την χαρά του θριάμβου της δικαοσύνης» έλεγε η Φωφώ στις αρχές Μαρτίου 1948.

Η απεργία κράτησε τέσσερις μήνες και τέσσερις ημέρες και έληξε με ουσιαστική νίκη των εργατών.

Στην Ελλάδα μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος και το Λαϊκό Κίνημα της Κύπρου οργανώνει παγκύπριες εκδηλώσεις και εκστρατείες συλλογής βοήθειας για τον Δημοκρατικό Στρατό της Ελλάδας, με την Φωφώ και πάλιν να πρωτοστατεί.

Την ίδια περίοδο ζητούνται επειγόντως από το Δ.Σ.Ε. εθελοντές γιατροί για να βοηθήσουν στα νοσοκομεία του μετώπου.

Ο Βάσος Βασιλείου και η Φωφώ Βασιλείου, πιστοί στο Κόμμα τους κλείνουν για ακόμα μια φορά το σπίτι και τα ιατρεία τους (ήταν μια από τις επτά φορές που έκαμαν το ίδιο πράγμα υπηρετώντας τις ιδέες τους) και φεύγουν τον Μάρτιο του 1949 με προορισμό το Γράμμο και το Βίτσι.

Μαζί τους και ο γιατρός Μάρκος Μαρκουλλής, επίσης μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΑΚΕΛ.

Αυτή η στιγμή - το αποκορύφωμα της έκφρασης απαρασάλευτης πίστης και αυταπάρνησης - είναι από τις ηρωϊκότερες στιγμές στη ζωή των Βασιλείου, αλλά και της Κυπριακής Αριστεράς. Διότι πέραν από τους τρεις γιατρούς μας, ακολούθησαν και ομάδες εθελοντών - μαχητών από την Κύπρο και από το Λονδίνο (είναι μια άγραφη ακόμα ιστορία) που δυστυχώς δεν πρόλαβαν να κατέβουν στην Ελλάδα, διότι ο πόλεμος είχε ήδη τελειώσει με την υποχώρηση των τμημάτων του Δημοκρατικού Στρατού.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που Κύπριοι μέλη του ΚΚΚ – ΑΚΕΛ ανταποκρίνονταν στο κάλεσμα για να στηρίξουν έμπρακτα και μαχητικά τους αγωνιζόμενους λαούς άλλων χωρών.

Είναι γνωστό ότι εβδμήντα πέντε (75) περίπου Κύπριοι, μεταξύ αυτών και ο Εζεκίας Παπαϊωάννου κατατάχτηκαν στις Διεθνείς Ταξιαρχίες και πολέμησαν ενάντια στον Φράνκο στην Ισπανία, ενώ δέκα τέσσερις από αυτούς τους κρατά για πάντα, στοργικά, στην αγκαλιά της η ματοβαμμένη ισπανική γη.

Για μας τους νεώτερους, αλλά και για χιλιάδες Κύπριους και Ελλαδίτες, ο Βασιλείου ήταν θρύλος, ήταν ο σπουδαίος γιατρός που έδινε φως στους τυφλούς, αλλά ήταν κυρίως η προσωποποίηση της λεβεντιάς και της συνέπειας, της ιδεολογίας και του μεγαλείου της παράταξης μας.

Σε αυτή την οικογένεια γεννήθηκαν και μεγάλωσαν ο Γιώργος και η Μόνικα Βασιλείου και γι’ αυτό κουβαλούν μαζί τους ως ανεξίτηλο στίγμα αλλά και τιμητικό παράσημο όλα εκείνα τα βιώματα της δικτατορίας, της κατοχής, των πολέμων, της προσφυγιάς και του εκτοπισμού.

Γράφει η Kατίνα Τέντα – Λατίφη στο βιβλίο της «Τα Απόπαιδα» περιγράφοντας κάποιες από τις τελευταίες πλέον αιματηρές μάχες του Εμφυλίου και την προσφορά του γιατρού Βασιλείου.

«Αυτός ήταν ο Βάσος Βασιλείου! Ο ιδεολόγος, ο διεθνιστής, ο άνθρωπος με την πιο ευαίσθητη ψυχή, ο άριστος επιστήμονας, ο πατέρας που έδωσε στην Κύπρο γιο – πρόεδρο της Δημοκρατίας, η παλλόμενη καρδιά ενός ανθρώπου της εποχής μας που έτρεχε παντού όπου λαός αδικημένος και πονεμένος για να βοηθήσει, ξεσηκώνοντας μάλιστα και την οικογένεια του, μια οικογένεια που είχε όλα τα μέσα για να ζήσει ήσυχα και άνετα, χωρίς τις ταλαιπωρίες και τους κινδύνους. Όταν στύλωνε επάνω σου εκείνα τα μεγάλα μάτια πίσω απ’ τα γυαλιά, νόμιζες πως σε κοίταζε διπλά, μια με τη ματιά και μια με τους φακούς, θαρρείς και ήθελε να βρει αυτό που βαθιά σε βασάνιζε για να σε στηρίξει.

Αλήθεια, πώς θα φτάσει στο σήμερα το μεγαλείο αυτών των ανθρώπων; Πώς θα μάθουν οι γενιές που έρχονται ότι υπήρξαν τέτοιοι άνρθωποι, που – ανεξάρτητα από τη ροή της ιστορίας – βάδισαν στη ζωή τους με όραμα για έναν κόσμο που θα ανέβαζε τον άνθρωπο στο ύψος του προορισμού του; Να ζήσει με δικαιοσύνη, με αδελφοσύνη, με ανθρωπιά, μέσα σε μια πανανθρώπινη ειρήνη; Και αφιέρωσαν τη ζωή τους στο όραμα αυτό; Αλήθεια πώς;»

Νομίζω πως το βιβλίο του γιου του Βάσου, του Γιώργου Βασιλείου δίνει ακριβώς την απάντηση και αποτελεί έναν ύμνο προς εκείνη την αξέχαστη και ανεπανάληπτη γενιά των αγωνιστών.

 

 

 

 
epohi