logo blank_gr
slide1 slide2 slide3 slide4 slide5 slide7 slide8 slide9
Εκδηλώσεις
Ανακοινώσεις

Ομιλίες Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου

Ομιλία του Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου, στην εκδήλωση προς τιμή της Μόνικας Βασιλείου, τη Δευτέρα, 1η Νοεμβρίου 2010 στις 7.30 μ.μ. στον Τεχνοχώρο της ΕΘΑΛ

Μόνικα Βασιλείου
Η σκηνοθέτιδα, η ηθοποιός, η αγωνίστρια, ο άνθρωπος με το ακατάβλητο θάρρος και κουράγιο

Νιώθω ιδιαίτερη χαρά γιατί με πρόσκληση και πρωτοβουλία της ΕΘΑΛ γίνεται αυτή η εκδήλωση προς τιμή της Μόνικας Βασιλείου, της κυρίας του θεάτρου, της σκηνοθεσίας, της θεατρικής παιδείας, αλλά και της ενεργού πολιτικής παρουσίας.

Είναι πολλά που προσωπικά και οικογενειακά μας συνδέουν με τη Μόνικα και έτσι το θεωρώ ευτυχή συγκυρία ότι μπορώ σήμερα να την καλωσορίσω ακόμα μια φορά στη Λεμεσό, την πόλη που αγκάλιασε την ίδια και την οικογένεια της, τόσο την περίοδο 1946-49, όσο και μετά την επιστροφή τους στην Κύπρο το 1960 από την Τασκένδη όπου βρίσκονταν ως πολιτικοί εξόριστοι.

Η ζωή, οι σπουδές, η σταδιοδρομία της Μόνικας είναι ταυτισμένες με την πορεία της Κυπριακής Αριστεράς, αλλά και τις τύχες του κόσμου:  τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, τον ψυχρό πόλεμο, τον εμφύλιο στην Ελλάδα, την προσφυγιά και τον εκτοπισμό των αγωνιστών του Δημοκρατικού Στρατού, τις ελληνικές παροικίες της Βουδαπέστης, της Τασκένδης, της Μόσχας, του Λονδίνου, του Παρισιού, τις μεγάλες επαναστάσεις, τις νίκες και τις ήττες των λαϊκών κινημάτων.

Η Μόνικα έχει βιώσει, έχει απορροφήσει, έχει ταυτιστεί με όλη αυτή την πορεία και κουβαλά, αλλά και εκπέμπει τις συσσωρευμένες εμπειρίες αυτής της συγκλονιστικής εποχής.

Είχε παππού τον ΄Οθωνα Γιαβόπουλο, τον σπουδαίο ζωγράφο και αγιογράφο από την Βίτυνα της Αρκαδίας, που η Εκκλησιαστική Επιτροπή της Αγίας Νάπας κάλεσε στη Λεμεσό για να φιλοτεχνήσει τον «περικαλλή ναό» της πόλης μας.

Είχε θείο τον γιατρό Νίκο Γιαβόπουλο που ήταν από τους ιδρυτές του κομμουνιστικού κινήματος στην Κύπρο και εξορίστηκε από τους ΄Αγγλους το 1925 με την κατηγορία της ανατρεπτικής δράσης.  Προς πληροφορία όσων ενδιαφέρονται ο γιατρός Γιαβόπουλος βρισκόμενος στην Λατινική Αμερική, στην Αργεντινή ήταν επίτιμος πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η μητέρα της Σοφία (Φωφώ) Γιαβοπούλου, απόφοιτη του Αθηναϊδείου Γυμνασίου, σπούδασε στην Αθήνα οδοντιατρική όπου και παντρεύτηκε τον Κύπριο επίσης, γιατρό–οφθαλμίατρο, Βάσο Βασιλείου.  Εκεί εντάχθηκαν στο κίνημα της Αριστεράς, στις αρχές του οποίου παρέμειναν πιστοί ως το τέλος της ζωής τους.

Οι γιατροί Βάσος και Φωφώ Βασιλείου εκτοπίστηκαν από τη δικτατορία του Μεταξά στην Μυτιλήνη όπου και γεννιέται η Μόνικα, αλλά και ο μετέπειτα πρόεδρος μας Γιώργος Βασιλείου.
Η κατάληψη της Ελλάδας από τους Γερμανούς το 1941 τους αναγκάζει να διαφύγουν στην Κύπρο μέσω Τουρκίας με ψαροκάϊκο.

Με οδηγίες του ΚΚΚ – ΑΚΕΛ εγκαθίστανται στην Πάφο όπου ως γιατροί και στελέχη της Αριστεράς περιβάλλονται αμέσως με πολλή εκτίμηση από την τοπική κοινωνία.

Εκεί στην Πάφο ο Βάσος Βασιλείου γνωρίζεται με τον πατέρα μου, με τον οποίο δημιουργούν μια στενή φιλία, μαζί κατατάσσονται στο στρατό και διατηρούν μια ιδιαίτερη σχέση μέχρι το τέλος.
Δεν είναι τυχαίο που οι Βασιλείου προξένεψαν τη μάνα μου στον πατέρα μου, η δε Μόνικα κατά που λέγεται κρατούσε λαμπάδα στο γάμο τους.

Το 1943 με την γνωστή απόφαση του ΑΚΕΛ για την κατάταξη στις Συμμαχικές ΄Ενοπλες Δυνάμεις των μελών και στελεχών του, ο Βάσος Βασιλείου, όπως και 700 άλλοι Ακελιστές, κλείνει το ιατρείο του και κατατάσσεται στο στρατό με το βαθμό του λοχαγού.

Με το τέλος του πολέμου ο Βασιλείου επιστρέφει στο ιατρείο του αυτή τη φορά στη Λεμεσό.  Πριν περάσουν δυο χρόνια, το 1949 ανταποκρινόμενος σε έκκληση του Δημοκρατικού Στρατού, τόσο ο ίδιος, όσο και ο γνωστός Λεμεσιανός γιατρός Μάρκος Μαρκουλής βγαίνουν στο βουνό για να βοηθήσουν τους αντάρτες.

Ξεκινά μια νέα Οδύσσεια για την οικογένεια.  Η μητέρα Φωφώ Βασιλείου την ίδια χρονιά μαζί με τη Μόνικα βρίσκονται  στην Ουγγαρία.  Εκεί η Μόνικα μένει για επτά (7) χρόνια, τελειώνει το σχολείο και το 1956 φεύγει για την Τασκένδη όπου τελικά επανενώνεται η οικογένεια, με εξαίρεση το Γιώργο που πήγε για σπουδές στην Αγγλία.

Η Μόνικα μπαίνει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και παρακολουθεί ταυτόχρονα σκηνοθεσία και υποκριτική.  Το 1960 φεύγουν για το Λονδίνο, ενώ τον επόμενο χρόνο επανέρχονται επιτέλους στην Κύπρο στη Λεμεσό, αποκτώντας και την Κυπριακή υπηκοότητα.
Εδώ στην πόλη μας έρχεται και ο Ιάκωβος Καμπανέλλης με τον οποίο η Μόνικα ίδρυσε το πρώτο ίσως επαγγελματικό Λεμεσιανό θέατρο, το Νέο Θέατρο Λεμεσού που λειτούργησε περίπου ένα χρόνο.
Το 1963 η Μόνικα φεύγει για την Αθήνα όπου εργάστηκε μέχρι το πραξικόπημα της Χούντας τον Απρίλη του 1967.  Είναι φυσικό με το «σκοτεινό» παρελθόν της να γίνει στόχος των συνταγματαρχών.  Συλλαμβάνεται και κρατείται για ένα μήνα στα διαβόητα κρατητήρια της Ασφάλειας στην οδό Μπουμπουλίνας.

Τον Αύγουστο του 1967 την απελαύνουν ως ανεπιθύμητο πρόσωπο και καταλήγει πάλιν στο Λονδίνο όπου εργάζεται στο θέατρο, στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο.
Επιστρέφει στην Κύπρο το 1972 λόγω της ασθένειας του πατέρα της και συνεργάζεται με όλα σχεδόν τα θεατρικά σχήματα που συγκροτήθηκαν έκτοτε, με τον ΘΟΚ, το ΡΙΚ, το θέατρο «Πράξις» της Λεμεσού, το ελεύθερο θέατρο. Δίδαξε θέατρο στη Σχολή Πέλου Κατσελή, στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Gdansk Πολωνίας, στα Πανεπιστήμια Linkoping Σουηδίας και St Patric Δουβλίνου. 

΄Εγραψε και διασκεύασε για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση πολλά παιδικά έργα, έγραψε άρθρα και έδωσε διαλέξεις για διάφορα θέματα, αλλά ειδικώτερα για τη σχέση θεάτρου και παιδείας.
Καταλήγω λέγοντας τα εξής:  ΄Ισως λίγοι άνθρωποι του θεάτρου στην Ευρώπη μαθήτευσαν και εργάστηκαν σε τόσες χώρες και σχολές και ελάχιστοι διέτρεξαν όλη την Ευρώπη ή πιο σωστά όλο το βόρειο ημισφαίριο από την Τασκένδη ως το Δουβλίνο και από την Σουηδία ως την Κύπρο, κυνηγημένοι, διωγμένοι και ταλαιπωρημένοι, αλλά πάντοτε παίζοντας, δημιουργώντας, σκηνοθετώντας, γράφοντας και παραμένοντας πάντα όπως η Μόνικα μάχιμη και ατίθαση, δυνατή και ανυπότακτη.
Γεννημένη από δυο σπουδαίους και αξέχαστους αγωνιστές, καμωμένη από στόφα μοναδική, κουβάλησε στο χαρακτήρα, στο παίξιμο, στους ρόλους, στην παιδαγωγική της, στη ζωή της όλο εκείνο το μεγαλείο, την αυταπάρνηση, την ανιδιοτέλεια, το παράτολμο ρίσκο που γνώρισε στα παιδικά και νεανικά της χρόνια.

Γι’ αυτό και η Μόνικα παραμένει πάντα ειλικρινής, αυθόρμητη, άμεση, γι’ αυτό την νοιώθουμε πάντα ως δικό μας άνθρωπο που μας μιλά απευθείας, χωρίς καμώματα και τσιριμονιές όπως την έμαθαν οι μεγάλες σχολές που ξεσχόλησε, αυτές του θεάτρου και αυτή της ζωής.

 

 

 
epohi