logo blank_gr
slide1 slide2 slide3 slide4 slide5 slide7 slide8 slide9
Εκδηλώσεις
Ανακοινώσεις

Ομιλίες Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου

Επιμνημόσυνος λόγος του Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου, στο μνημόσυνο του Μάριου Τόκα, την Κυριακή 3 Μαίου 2009 

Είναι απίστευτο το πώς έχει περάσει ένας ολόκληρος χρόνος, από τις 27 Απριλίου του 2008, ανήμερα της Κυριακής του Πάσχα, που  ο Μάριος δεν είναι πια μαζί μας. Δεν είναι μαζί μας ο άνθρωπος, που χάθηκε τόσο νωρίς, στην πιο δημιουργική φάση της ζωής του. Είναι μαζί μας, όμως, ο  Μάριος της Λεμεσού, ο συμπολίτης μας, ο φίλος Μάριος Τόκας, ο συνθέτης, που με το  σπουδαίο έργο που άφησε πίσω του θα έρχεται κάθε τόσο στα χείλη όλων μας για να μας τέρπει και να μας εμψυχώνει, δηλώνοντας, έτσι, κάθε φορά την δική του παρουσία.

Και είναι πολλοί εδώ σήμερα που έχουν μοιραστεί κάτι μαζί του, γιατί ο Μάριος υπήρξε πάντοτε άνθρωπος που αποζητούσε τη φιλία και την παρέα, ιδιαίτερα όταν ερχόταν στη Λεμεσό για να συναντήσει την οικογένειά του και τους φίλους του.

Έτσι, ένα χρόνο μετά, μπορούμε, σήμερα, να αναστοχαστούμε και να μετρήσουμε πόσα έχει δώσει ο Μάριος στο λαό μας, ιδιαίτερα, αφότου ξεκίνησε να συνθέτει, να δίνει συναυλίες και να δισκογραφεί. Έδωσε ένα μεγάλο έργο, ένα έργο εμπνευσμένο, ένα έργο ποιότητας και υψηλής τέχνης.

Μελοποίησε μεγάλα ποιήματα και με τα τραγούδια του συνόδευσε τη ζωή του καθενός μας σε χαρούμενες και θλιβερές στιγμές. Τραγούδησε τα απλά και τα μεγάλα που απασχολούν τον καθένα, τους αγώνες, τον έρωτα, την ελπίδα, την πατρίδα, που την υπηρέτησε μάλιστα στις πιο δύσκολες μέρες που έζησε ο λαός μας τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974.

Για ένα δημιουργό, η μεγαλύτερη έμπνευση έρχεται σε στιγμές πλήρους έντασης και αδιεξόδου. Η απελπισία είναι εκείνη η μαγική δύναμη που φέρνει τον δημιουργό ενώπιον του εαυτού του και συνεπώς ενώπιον της ψυχής του. Ο Μάριος ένιωσε αυτή την απελπισία τις βάρβαρες ώρες του πραξικοπήματος και της εισβολής.

Η «Εθνική μας Μοναξιά», ο δίσκος που ήρθε πολύ αργότερα, αλλά και άλλοι δίσκοι, έχουν τις ρίζες τους στην απελπισία εκείνων των ωρών.  Η διαφορά είναι ότι όλη αυτή η ατμόσφαιρα που μετουσιώθηκε σε  υψηλής ποιότητας έργο πολύ αργότερα, προϋπήρχε. Ο Μάριος Τόκας ήταν «σαν έτοιμος από καιρό». Το πρώτο του τραγούδι, σε στίχους του ποιητή πατέρα του, του Κύπρου Τόκα, είχε τον προφητικό τίτλο «Ο Πόλεμος», εν έτει 1969, που πήρε μάλιστα το 2ο Βραβείο σύνθεσης λίγο αργότερα, εδώ στη γενέθλια πόλη του, τη Λεμεσό.

«Θυμάμαι, βομβαρδίσανε μια μέρα το σχολείο κι αλύπητα τα θάνατο ολόγυρα σκορπούσαν» έλεγαν τα λόγια του τραγουδιού.  Πρόκειται για τον κάθε είδους πόλεμο που ο αληθινός καλλιτέχνης, που πατά γερά πάνω στις ρίζες του πολιτισμού του ξέρει ότι υπήρξε ή νιώθει ότι επέρχεται και είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει μέσα από την τέχνη του.

Ο Μάριος έδωσε στην εν γένει ελληνική μουσική μια εκδοχή, που δεν θα μπορούσε άλλος να την προσφέρει: έδωσε τους ήχους της Κύπρου όχι ως ενός γεωγραφικού χώρου, αλλά ως μιας πολιτιστικής νησίδας, που περιέχει χωνεμένα πολλά άλλα στοιχεία της καθ’ ημάς Ανατολής.

Πέρασε μέσα από τη μουσική του τα παραδοσιακά τραγούδια της Κύπρου, που τα αγαπούσε και τα μελετούσε. Ήταν σαν να έκανε μια συνεχή σπουδή πάνω στα μοτίβα των τραγουδιών μας. Για μας τους Λεμεσιανούς, ιδιαίτερα, μέσα στα τραγούδια του ακούγαμε και διακρίναμε τους λυρικούς και ρομαντικούς ήχους της πόλης, που τον γέννησε και όπου έμαθε μουσική, όπου έγραψε τα πρώτα του τραγούδια, που έκανε, μικρό παιδί τις πρώτες του εμφανίσεις με τη Φιλαρμονική του Δήμου Λεμεσού. Που έφηβος μαθητής στο Λανίτειο ακόμα, έδωσε τις πρώτες του συναυλίες και, που στρατιώτης στη συνέχεια, μετά από την εισβολή έδωσε την πρώτη του συναυλία για το Ταμείο Προσφύγων. Η Λεμεσός τον έτρεφε και τον ενέπνεε.

Ο Τόκας υπήρξε ένας σημαντικός συνθέτης γιατί στηρίχτηκε πολύ στην ανασύνθεση της καθημερινότητας. Μετουσίωνε την καθημερινότητα σε τέχνη, κρατώντας όμως συμπαγή την υφή της καθημερινότητας.

Ο Μάριος υπήρξε  ένας συνθέτης που μπορούσε να δημιουργήσει ειδικά μέσα στην ατμόσφαιρα της παρέας. Άλλωστε, δεν ήταν τυχαίος ο τίτλος της πρώτης δισκογραφικής του δουλειάς: «Τα Τραγούδια της Παρέας» το 1978. Όλα όσα έκανε μπορούν να εξηγηθούν μέσα από το ομαδικό όραμα που τον έτρεφε. Η παρέα υπήρξε ο πνεύμονας μέσα από τον οποίο ανάπνεε και εμπνεόταν.

Ο Μάριος πάντα πατούσε γερά  στη γη για να μπορεί έτσι να απογειώνει το πηγαίο ταλέντο του.

Ήθελε να είναι προσγειωμένος και ήθελε να αποφεύγει τα ηχηρά και ψεύτικα λόγια. Υπήρξε ταπεινός, γλυκομίλητος, σεμνός, φίλος με χιλιάδες ανθρώπους, που ο καθένας από μας κρατά στη μνήμη του και μια ιδιαίτερη κουβέντα που έκανε πάντοτε μαζί του.  Ακόμα κι αν περνούσε πολύς καιρός χωρίς να τον δεις, ο Μάριος επανερχόταν από εκεί που είχε μείνει η προηγούμενη συνάντηση μαζί του. Είχε αυτό το χάρισμα.

Ο Μάριος από τις 27 Απριλίου του 2008 έχει ήδη περάσει στην καλλιτεχνική ιστορία της Κύπρου και της Ελλάδας. Πέρασε προσφέροντας στο λαό μας ως αντίδωρο ένα μεγάλο πολιτιστικό έργο, που θα μείνει για πάντα γιατί ήταν αυθεντικό, πηγαίο και κυρίως γιατί όλοι το είχαμε και το έχουμε ανάγκη σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο.

Θα ήθελα να κλείσω αυτό τον επιμνημόσυνο χαιρετισμό με τα δικά του λόγια, που συνήθιζε να επαναλαμβάνει όταν τον τιμούσαν για το έργο του.  ΄Ελεγε περίπου τα εξής:

Δεν ισχυρίζομαι ότι ξόφλησα το χρέος μου, κανένας ποτέ δεν ξοφλά το χρέος του στην πατρίδα. Λέω μόνο ­ πως σε ότι έκανα, κατέθεσα ένα κομμάτι από την ψυχή μου και προσπάθησα να συνθέσω σε ήχους τη φωνή του αδικημένου νησιού μας και την ελπίδα του αδικαίωτου λαού μας.

 
 
 
 

 

 
epohi