Παρουσίαση έργου Επιτροπής Περιφερειακής Επικοινωνίας και Ανάπτυξης (Νοέμβριος 2010)

Τάσος Τσαππαρέλλας
Πρόεδρος Επιτροπής Περιφερειακής Επικοινωνίας & Ανάπτυξης (ΕΠΕΑ)

Δημοσιογραφική Διάσκεψη 12/11/2010 - Δημοτικό Μέγαρο

Στις 15 Οκτωβρίου 2007 Δήμαρχος και Δημοτικό Συμβούλιο Λεμεσού ανακοίνωναν και επίσημα την σύσταση του νέου θεσμού των Συνοικιακών Συμβουλίων και έδιδαν το εναρκτήριο λάκτισμα για την λειτουργία τους. Τότε τονίζαμε πως ο θεσμός αυτός είναι πρωτοποριακός για τα κυπριακά δεδομένα και ότι ο δήμος Λεμεσού έβαζε ουσιαστικά ένα στοίχημα, το οποίο ο χρόνος και οι εμπειρίες θα καταδείκνυαν κατά πόσο μπορεί να κερδηθεί.

Σήμερα τρία χρόνια μετά, ο χρόνος και οι εμπειρίες μας κατέδειξαν ότι το δημοτικό συμβούλιο Λεμεσού δικαιώθηκε στην ιστορική απόφαση του, να διευρύνει την λαϊκή συμμετοχή στα δρώμενα της πόλης και στις διαδικασίες λήψεως αποφάσεων.

Έτσι λοιπόν ο δήμος μας είναι ο πρώτος και μοναδικός, που τόλμησε να προβεί σε μια ριζοσπαστική ρύθμιση, η οποία μάλιστα δεν προβλέπεται από το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τόλμησε να δώσει ουσιαστικό λόγο και ρόλο στους δημότες του, να τους καταστήσει κοινωνούς, αλλά και συμμέτοχους στην κοινή προσπάθεια για πρόοδο και ανάπτυξη της πόλης, για την αντιμετώπιση των καθημερινών μικρών, αλλά και μεγάλων προβλημάτων των κατοίκων, για συμμετοχή και συνδιοργάνωση δράσεων και δραστηριοτήτων.

Εκείνο δηλαδή, που λέγαμε και διαβεβαιώναμε ότι η προσπάθεια μας θα είναι προς την κατεύθυνση μιας ισορροπημένης και ισομερούς ανάπτυξης της Λεμεσού σε όλη της την επικράτεια, άρχισε να γίνεται πράξη. Σε αυτό ήταν ουσιαστική η συμβολή των 18 Συνοικιακών Συμβουλίων, που με την δράση τους, τις παρεμβάσεις τους, την συνεργασία τους, καταφέραμε να δώσουμε μια νέα πνοή, αλλά και μια νέα προοπτική στις συνοικίες μας, στις γειτονιές μας.

Μέσα σε αυτά τα τρία χρόνια,  του νέου αυτού θεσμού, η παρουσία και η δραστηριότητα των Συνοικιακών Συμβουλίων δεν πέρασε καθόλου απαρατήρητη.
Σε συνεργασία με την αρμόδια Επιτροπή, που δημιούργησε ο δήμος, την Επιτροπή Περιφερειακής Επικοινωνίας και Ανάπτυξης (ΕΠΕΑ), αναπτύχθηκε πλούσια, θα λέγαμε, δραστηριότητα σε όλους τους τομείς της δράσης των Σ.Σ, όπως αυτή ορίζεται και από τους όρους εντολής τους.

Ενασχόληση με τοπικά ζητήματα:
Όλα τα Συνοικιακά Συμβούλια αφότου συγκροτήθηκαν σε σώματα, άρχισαν τις συνεδριάσεις τους, τον εντοπισμό, την καταγραφή και την αξιολόγηση όλων των προβλημάτων, ελλείψεων, αδυναμιών στην περιοχή τους. Τα προβλήματα αυτά μεταβιβάζονται μέσω της ΕΠΕΑ, στον δήμο για μελέτη και προώθηση λύσεων. Σε πολλές περιπτώσεις συγκαλούνται κοινές συνεδριάσεις ΕΠΕΑ και Σ.Σ, είτε στο δημοτικό μέγαρο, είτε στις συνοικίες, για την ζωντανή ενημέρωση και ανταλλαγή απόψεων στα διάφορα ζητήματα, που εντοπίζονται. Σε πάρα πολλές περιπτώσεις επίσης πραγματοποιούνται πανσυνοικιακές συγκεντρώσεις, όπου ολόκληρο σχεδόν το δημοτικό συμβούλιο με επικεφαλής τον δήμαρχο παρευρίσκονται μέσα στις ίδιες τις συνοικίες για άμεση επαφή με τους δημότες και τα συνοικιακά τους συμβούλια και την ζωντανή μεταξύ τους συζήτηση για τα θέματα που τους απασχολούν. Μέσα από αυτές τις συναντήσεις πληθώρα προβλημάτων προωθήθηκαν και επιλύθηκαν και πολλά άλλα βρίσκονται στο δρόμο της επίλυσης τους.

Πραγματοποιούνται επίσης οργανωμένες  περιοδείες στις συνοικίες τόσο του δημάρχου και των υπηρεσιακών λειτουργών, όσο και της ΕΠΕΑ και άλλων δημοτικών επιτροπών, για επι τόπου εξέταση συγκεκριμένων προβλημάτων.
Πέραν τούτου, η επαφή και επικοινωνία με τις συνοικίες και τα συμβούλια τους ήταν και παραμένει καθημερινή.

Αρχικά ως γραμματέας της ΕΠΕΑ ανέλαβε ο δημοτικός λειτουργός Δημήτρης Θεοδώρου, η βοήθεια του οποίου υπήρξε πολύτιμη για το στήσιμο και λειτουργία των Συνοικιακών Συμβουλίων.
Αργότερα το δημοτικό συμβούλιο προχώρησε στην δημιουργία ειδικού γραφείου συνοικιακών συμβουλίων, που στεγάζεται στα γραφεία ευρωπαϊκών θεμάτων στην Α’ Δημοτική Αγορά, όπου αποσπάστηκε η δημοτική λειτουργός Γιωργούλλα Σοφοκλέους,  με αποκλειστική ευθύνη την ενασχόληση της με τις δραστηριότητες των συνοικιακών συμβουλίων. Τόσο οι συντονιστές όσο και τα μέλη των Σ.Σ, απευθύνονται είτε στο εν λόγω γραφείο, είτε στην ΕΠΕΑ, είτε στις υπηρεσίες του δήμου για τρέχοντα ζητήματα και προβλήματα και πάρα πολλά τέτοια βρίσκουν την άμεση επίλυση τους.
Τα Σ.Σ των ενδιαφερομένων συνοικιών Καθολικής – Αγίου Αντωνίου – Αγίου Ιωάννη – Αποστόλου Ανδρέα και Αγίου Γεωργίου [Χαβούζας] συμμετείχαν στην παρουσίαση των σχεδίων του Γραμμικού Πάρκου στο Γαρύλλη.

Με την ενεργό συμμετοχή των Σ.Σ μέσα σ’ αυτά τα τρία χρόνια στην περιφέρεια του δήμου αναπτύχθηκε ένα πλούσιο πρόγραμμα τόσο σε έργα υποδομής, όσο και σε έργα ανάπτυξης. Κατασκευάστηκαν ή βελτιώθηκαν πεζοδρόμια πολλών εκατοντάδων χιλιομέτρων, ασφαλτοστρώθηκαν ή βελτιώθηκαν δεκάδες οδοστρώματα, κατασκευάστηκαν ή ανακαινίστηκαν εκατοντάδες πάρκα, πλατείες, χώροι πρασίνου, παιδότοποι. Επεκτάθηκαν οι υπηρεσίες καθαριότητας, υγειονομείου και πρασίνου.
Χαρακτηριστικό της βούλησης του δήμου για την καθημερινή φροντίδα των συνοικιών είναι και η δημιουργία παραρτημάτων των υγειονομικών υπηρεσιών στις συνοικίες Αγίας Φύλας και Ζακακίου, στελεχωμένων με το αναγκαίο προσωπικό.

Μαζική συμμετοχή
Τα Σ.Σ άρχισαν να παίζουν τον ρόλο τους και ως συντονιστικά και καθοδηγητικά σώματα, εκεί και όπου χρειάζεται η ενημέρωση και κινητοποίηση των δημοτών. Όταν για παράδειγμα πληροφορηθήκαμε πως η κυβέρνηση αποφάσισε να μετατρέψει τον αστυνομικό σταθμό Αγίου Ιωάννη σε κρατητήρια,  οι κάτοικοι της περιοχής αντέδρασαν έντονα. Με επικεφαλής τα Σ.Σ Απ. Αντρέα και Αγίου Ιωάννη, οργανώθηκαν μαζικές και δυναμικές κινητοποιήσεις, προς αποτροπή μιας τέτοιας εξέλιξης.
Ανάλογες κινητοποιήσεις με τα Συνοικιακά Συμβούλια να αναλαμβάνουν ενεργό και αποφασιστικό ρόλο είχαμε στις συνοικίες Απ. Πέτρου και Παύλου, Καθολικής, Αγίου Νεκταρίου, Νεάπολης και Αγίου Γεωργίου Χαβούζας. Σίγουρα οι δυναμικές κινητοποιήσεις δεν είναι ο αυτοσκοπός. Εκεί όμως και όπου θεωρούνται αναγκαίες, τα Σ.Σ δεν διστάζουν να διαδραματίσουν σοβαρά και υπεύθυνα τον  ρόλο τους.

Πολιτιστικές δραστηριότητες:
Η δράση των Σ.Σ δεν περιορίστηκε στην προώθηση προβλημάτων, αλλά επεκτάθηκε και στον πολιτιστικό τομέα. Καθιερώθηκε ο ετήσιος θεσμός της περιοδείας των κανταδόρων της Λεμεσού στις συνοικίες ως μέρος των καρναβαλίστικων εκδηλώσεων του δήμου. Τέτοιες περιοδείες σε συνεργασία πάντοτε με τα Σ.Σ έγιναν μέχρι σήμερα στις συνοικίες Αγίας Φύλας, Άπ. Πέτρου και Παύλου, Αγίου Γεωργίου Χαβούζας, Αγίου Σπυρίδωνα, Αποστόλου Αντρέα, Αγίου Ιωάννη, Αγίου Νικολάου, Νεάπολης και Ζακακίου. Δεν αναφέρονται οι κεντρικές συνοικίες, στις οποίες έτσι κι αλλιώς πραγματοποιούνται και διάφορες άλλες καρναβαλίστικες εκδηλώσεις.

Καθιερώθηκε η επέκταση των παραστάσεων του Ευρωμεσογειακού Φεστιβάλ Φολκλορικών χορών στις συνοικίες. Τέτοιες παραστάσεις στήθηκαν τα τρία τελευταία χρόνια με την καθοριστική συμβολή των Σ.Σ στην Αγία Φύλα, στο Ζακάκι, στον Άγιο Νικόλαο και στην Απ. Πέτρου και Παύλου. Η προσέλευση και το ενδιαφέρον του κοινού ξεπέρασαν κάθε προσδοκία.

Φέτος οι πολιτιστικές δράσεις κάλυψαν και τον χώρο του θεάτρου. Σε μια επίσης  πρωτοποριακή πρωτοβουλία του δήμου και των Σ.Σ., κάτω από το κεντρικό τίτλο «Θέατρο στη Γειτονιά» στήθηκαν τέσσερεις θεατρικές παραστάσεις από την ΕΘΑΛ μέσα στις καρδιές των συνοικιών, Καψάλου, Αγίου Ιωάννη, Αγίου Νικολάου και Αγίου Σπυρίδωνα. Θεατρικές παραστάσεις και με άλλα θεατρικά σχήματα διοργάνωσαν επίσης τα Σ.Σ Ζακακίου και Αγίας Φύλας. Και σε αυτές τις εκδηλώσεις η παρουσία των κατοίκων υπήρξε μαζική.

Κοινωνική παρέμβαση:
Από πολύ νωρίς τα Σ.Σ συνειδητοποίησαν και τον κοινωνικό τους ρόλο και ανέπτυξαν δραστηριότητες και προς αυτή την κατεύθυνση.
Σε συνεργασία με τον δήμο και τον Ραδιομαραθώνιο πραγματοποιήθηκαν ειδικές εκδηλώσεις υπέρ του Ραδιομαραθωνίου. Τέτοιες εκδηλώσεις ήταν «το μεγαλύτερο σουβλάκι» στον Αγιο Ιωάννη, καλλιτεχνική παράσταση στην Αγία Φύλα και φέτος η θεατρική παράσταση στον Αγιο Ιωάννη.
Επίσης το Σ.Σ Αγίας Φύλας καθιέρωσε τις Πασχαλινές του εκδηλώσεις στο προαύλιο της εκκλησίας, όπου οι κάτοικοι μαζεύονται για να παίξουν, να διαγωνιστούν και να διασκεδάσουν στα πρότυπα των λαϊκών μας εθίμων και παραδόσεων.
Φιλανθρωπική εκδήλωση διοργάνωσε και το Σ.Σ Αγίου Γεωργίου Χαβούζας σε συνεργασία με την τοπική εκκλησιαστική επιτροπή, τα έσοδα της οποίας κατατέθηκαν στο ταμείο της φιλοπτώχου αδελφότητας της ενορίας.

Το Σ.Σ Αποστόλου Αντρέα σε δύο περιπτώσεις διοργάνωσε παγκοινοτικές συγκεντρώσεις-συζητήσεις σε σύγχρονα θέματα που απασχολούν την κοινωνία μας.
Επίσης το Σ.Σ Αγίας Νάπας σε συνεργασία με την Εταιρεία Αστρονομίας Κύπρου διοργάνωσε εκδηλώσεις στην επίχωση δίδοντας την ευκαιρία στους δημότες να έρθουν σε οπτική επαφή με τους πλανήτες και τα άστρα.

Μεγάλη ήταν επίσης η συμβολή των Σ.Σ στην επιτυχία του προγράμματος «Ενδυνάμωση Γυναικών», που οργανώθηκε με πρωτοβουλία της Δημοτικής Επιτροπής Κοινωνικής Πρόνοιας. Σε συνεργασία με την ίδια επιτροπή η ΕΠΕΑ,  τα Σ.Σ και ο οργανισμός ΚΕΝΘΕΑ διοργάνωσαν και επιμορφωτική εκδήλωση-διάλεξη στο δημοτικό μέγαρο με θέμα « κοινοτικές ομάδες πρόληψης των εξαρτήσεων ».
Εκπρόσωποι των Σ.Σ συμμετείχαν επίσης στην παρουσίαση των μέτρων εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Χάρτη για την ισότητα των φύλων στις τοπικές κοινωνίες και το πρόγραμμα δράσης. 

Διαπολιτισμικές δράσεις
Λαμβάνοντας υπόψη τις νέες συνθήκες και τον νέο πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της Λεμεσού, ο δήμος μας προχώρησε στην πρόσληψη Κοινωνικού Λειτουργού για την υλοποίηση του προγράμματος «Εργασία στο δρόμο», με την βοήθεια του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η εφαρμογή του προγράμματος άρχισε σε πρώτο στάδιο, με τη συνεργασία της Επιτροπής Κοινωνικής Πρόνοιας, της ΕΠΕΑ και των Σ.Σ των δυτικών συνοικιών της Λεμεσού.
Στα πλαίσια του νέου αυτού προγράμματος διοργανώθηκαν ήδη δύο πολύ πετυχημένες εκδηλώσεις. Ο Διαγωνισμός ταβλιού στο πάρκο Τριών Ιεραρχών στον Άγιο Ιωάννη και η πολυπολιτισμική εκδήλωση στο πάρκο Α. Ονησιφόρου στον Άγιο Σπυρίδωνα, με τη συμμετοχή ντόπιων και ξένων κατοίκων των δύο συνοικιών.

Στα πλαίσια της διαπολιτισμικής δράσης του δήμου εφαρμόζεται επίσης το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Europe for citizens”, στο οποίο τα Σ.Σ διαδραμάτισαν και πάλι τον δικό τους βοηθητικό ρόλο.
Σημαντικό θεσμό προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί και το Δικοινοτικό Πρόγραμμα, που εφαρμόζει ο δήμος μας μέσω του Κέντρου Κοινωνικής Προσφοράς στις συνοικίες Αγίου Αντωνίου-Αρναούτ-Τζιαμί Τζιετίτ.

Σημαντική εξέλιξη στην πρόοδο και ανάπτυξη των συνοικιών μας αποτέλεσε η δημιουργία του θεσμού του «Ανοικτού Σχολείου». Πέρσι στις συνοικίες Αγίου Νικολάου και Νεάπολης και φέτος, με επέκταση, στις ενορίες Αποστόλου Αντρέα και Αγίου Ιωάννη, ο θεσμός στηρίχθηκε από τα τοπικά συνοικιακά συμβούλια και αγκαλιάστηκε με αξιοθαύμαστα αποτελέσματα. Σημειώνουμε ως ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι στον θεσμό αυτό συμμετέχουν και πολίτες διαφόρων εθνικοτήτων, κάτοικοι των συνοικιών.

Όλα τα πιο πάνω σίγουρα δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν χωρίς την ύπαρξη και λειτουργία των Σ.Σ και της αρμόδιας δημοτικής επιτροπής. Με την σημερινή παρουσίαση δεν θέλουμε να στείλουμε το μήνυμα ότι λειτούργησαν όλα άψογα και χωρίς προβλήματα. Και βεβαίως υπήρξαν αδυναμίες και ελλείψεις.  Δεν ισχυριζόμαστε ότι επιλύθηκαν όλα τα προβλήματα των συνοικιών, άλλωστε κάτι τέτοιο θα ήταν ουτοπία.

Μπορούμε όμως χωρίς δισταγμό να ισχυριστούμε ότι ο νέος θεσμός των Σ.Σ κατάφερε να οδηγήσει τα πράγματα, σε ότι αφορά τουλάχιστο την περιφερειακή ανάπτυξη της πόλης, πολύ πιο μπροστά.  Κατάφερε να θέσει νέες βάσεις στην φιλοσοφία και στην πολιτική αντιμετώπισης των θεμάτων, που αφορούν την καθημερινή ζωή των δημοτών στις συνοικίες μας. Κατάφερε επίσης να δημιουργήσει γέφυρες καθημερινής επαφής και επικοινωνίας με τους δημότες.

Στόχος και όραμα μας είναι να καταφέρουμε να συστρατεύσουμε αν είναι δυνατό όλους τους δημότες, όλους τους κατοίκους, ντόπιους και ξένους, στην υπόθεση που λέγεται «μελλοντική Λεμεσός», μια Λεμεσός που θα φτιαχθεί από τους κατοίκους της για τους ίδιους και τις μελλοντικές γενιές.

Σε αυτή την συνεχή προσπάθεια ο δήμος οφείλει να ευχαριστήσει όλους τους εμπλεκόμενους, που δεν είναι λίγοι. Πρώτα απ’ όλα τα 200 τόσα μέλη που στελέχωσαν τα 18 Σ.Σ, τον δήμαρχο και  όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, που πίστεψαν και στήριξαν τον θεσμό, τα οργανωμένα σύνολα των συνοικιών για την όλη συνεργασία τους, τις υπηρεσίες του δήμου, που προσαρμόστηκαν στις απαιτήσεις και ανάγκες του νέου θεσμού, την διεύθυνση και προσωπικό της Αστυνομικής διεύθυνσης Αγίου Ιωάννη και της Κοινοτικής Αστυνόμευσης, που σε κάθε κάλεσμα των Σ.Σ της περιοχής τους ήταν παρόντες, συνεργάτες και συμπαραστάτες.

Θέλουμε επίσης να εκφράσουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ προς όλα τα ΜΜΕ, τοπικά και παγκύπρια, που δρουν στην πόλη μας, γιατί από την αρχή είχαν αναγνωρίσει τον πρωτοποριακό χαρακτήρα του θεσμού των Σ.Σ και τον στήριξαν σε όλα του τα βήματα.